Umysł

   Jeden z głównych skryptów ayurwedyjskich pt. “Caraka Samhita” – Sutrasthana, 8 rozdział, tak oto między innymi opisuje umysł:

   Umysł jest kategorii Atindriya – czyli nie może być postrzeżony przez zmysły, oraz jest Manaha paramanurupa – jest wielkości atomu.

   Umysł komunikuje się z Buddhi (inteligencją) oraz z Cittą (podświadomością).

   Działanie umysłu determinują cechy żywej istoty (duszy).

   Działanie umysłu opiera się na wykorzystywaniu organów zmysłów do zdobywania wiedzy.

   Umysł nabiera pewnych cech poprzez swoje działanie.

   Pomimo iż umysł wykonuje wiele czynności naraz, to zawsze jest jeden i tylko jeden.

   Umysł osoby klasyfikowany jest do określonej kategorii poprzez powtarzanie określonych czynności w zależności od tego, czy osoba ma kontakt z dobrymi lub złymi rzeczami. W obrębie określonego czasu, umysł osoby nabiera określonych cech.

   Zmysły są w stanie kontaktować się z obiektami zmysłów tylko wówczas, kiedy połączone są z inteligencją poprzez umysł. Umysł działa pomiędzy inteligencją, podświadomością, a organami zmysłów.

   Umysł znajduje się w sercu, ponieważ jest to obszar cechy Sattva – cechy dobroci.

   Umysł wykorzystuje mózg do swojej pracy.

   Według Antharva Wedy i Bhagavad-Gity są trzy różne odmiany umysłu:

         – Umysł sattwiczny,

         – Umysł radżasowy,

         – Umysł tamasowy.