Zioła na letnią równowagę
Lato z pewnością ma swoje zalety, jak długie dni, zabawa na świeżym powietrzu, podróże, relaks. Jednak letnie upały mogą również wyprowadzać nas z równowagi, wpływając negatywnie na ciało i umysł. Zgodnie z ajurwedą, najlepszym sposobem na cieszenie się latem, przy jednoczesnym zachowaniu zdrowia i równowagi, jest włączenie do naszej letniej rutyny chłodzących ziół, pokarmów oraz praktyk.
Wszystkie pięć podstawowych elementów (powietrze, ogień, woda, ziemia i eter) oraz trzy dosze (vata, pitta i kapha) istnieją we wszystkim i w każdym w unikalnych proporcjach. Każda pora roku ma specyficzne elementy, które są bardziej dominujące w danym czasie roku, i które wpływają na naszą konstytucję w odpowiedni sposób. Sezon letni najbardziej współgra z doszą pitta z powodu swoich gorących, ostrych i oleistych cech. Nadmierna ekspozycja na letnie upały może zaostrzyć pittę, prowadząc do zaburzeń fizycznych i emocjonalnych, takich jak nadmierne wewnętrzne ciepło, podrażniona skóra, uczucie pieczenia, drażliwość, frustracja i nietolerancja.
Chłodzące przyprawy i zioła dla równowagi Pitty
Jeśli odczuwasz którykolwiek z objawów nadmiaru pitta, poniższe chłodzące zioła to doskonali sprzymierzeńcy, których warto włączyć do swojej diety i stylu życia. Pomogą one cieszyć się wszystkim tym, co oferuje nam lato, jednocześnie pozostając spokojnym, chłodnym i zrównoważonym.
1. Kolendra (Coriandrum sativum)
- Inne nazwy to Cilantro, Dhaniyaka w sanskrycie.
- Profil smakowy: Ściągający, gorzki-pikantny, słodki
- Skutki dla doszy: Chociaż równoważy wszystkie dosze, kolendra szczególnie łagodzi nadmiar pitta w organizmie.
Kolendra to chłodząca przyprawa, która stymuluje apetyt poprzez pobudzanie agni. Nie zwiększa kwasowości, co czyni ją doskonałą przyprawą dla pitta. Kolendra łagodzi wewnętrzne ciepło i pragnienie oraz wspiera kobiety w czasie menopauzy. Jest naturalnym środkiem moczopędnym, wspomagającym prawidłowe funkcjonowanie wątroby i nerek. Warto dodawać ją do zup, gulaszy, dań z soczewicy, oraz przepisów takich jak letnia cukinia z szafranem i soczewicą czerwoną z bazylią.
2. Koper włoski (Foeniculum vulgare)
- Inne nazwy: Mishreya lub „słodki” w sanskrycie
- Profil smaku: Słodki, ale nieco ostry i gorzki
- Działanie na dosze: Uspokaja wszystkie trzy dosze.
Koper włoski ma właściwości chłodzące, które pobudzają agni, wspierają zdrowe trawienie i zapobiegają przestojom w przewodzie pokarmowym. Pomaga łagodzić gazy i niestrawność, przyspiesza metabolizm, uspokaja i łagodzi nerwy oraz mięśnie. Dbrze komponuje się z kolendrą, kminem rzymskim, imbirem i czarnym pieprzem w potrawach wytrawnych, w tym w zbożach, zupach, gulaszach i kitchari równoważącym pita. Razem z kminem rzymskim oraz kolendrą, możemy przygotować tradycyjną herbatą CCF w ajurwedzie.
3. Lukrecja (Glycyrrhiza glabra)
- Inne nazwy: Znana w sanskrycie jako yastimadhu, czyli „słodka kora”
- Profil smaku: Słodki, gorzki i chłodny
- Efekty doszy: Korzystna dla wszystkich dosz, jednak w nadmiarze może zaostrzać kapha
Lukrecja to chłodzące zioło o słodkim smaku i ciężkich, tłustych właściwościach, które tonizują męski układ rozrodczy, wzmacniają nerki oraz odżywiają układ nerwowy. Stosowana jest również w celu wsparcia zdrowia płuc i dróg oddechowych, łagodzenia trawienia oraz poprawy pamięci i koncentracji.
4. Kardamon (Elettaria cardamom)
- Inne nazwy: Znany jako elaichi w sanskrycie
- Profil smaku: Słodki, chłodzący i lekko ostry
- Efekty na dosze: Kardamon korzystnie wpływa na wszystkie dosze, ale w nadmiarze może zaostrzać pittę.
Kardamon to słodka przyprawa, która wspiera zdrowe trawienie, przeciwdziała niestrawności i łagodzi problemy żołądkowe. Promuje wchłanianie składników odżywczych, wspiera zdrowe krążenie oraz pomaga w łagodzeniu dróg oddechowych, dbając o zdrowy poziom śluzu w organizmie. Żując całe nasiona kardamonu, pomagamy sobie w utrzymaniu świeżego oddechu. Jako herbata kardamon dobrze komponuje się z cynamonem, goździkami i imbirem.
5. Neem (Azadirachta indica)
- Inne nazwy: Znany jako nimba w sanskrycie
- Profil smaku: Gorzki, nieco ostry i zimny w działaniu
- Efekty na dosze: Jest korzystny dla pitta i kapha, ale może zaostrzać vata z uwagi na swoje zimne, lekkie i wysuszające właściwości.
Korzyści z neemu są liczne, ponieważ każda część drzewa może zostać wykorzystana. Roślina ta wspiera układ pokarmowy, redukuje ama (toksyny), oczyszcza pitta i kapha z dróg oddechowych, promuje zdrową skórę, wspomaga higienę jamy ustnej oraz redukuje nadmiar ciepła w organizmie.
6. Róża (Rosa damascena)
- Inne nazwy: Znana w sanskrycie jako gulab
- Profil smaku: Gorzki, ostry i ściągający z słodkim efektem po trawiennym oraz chłodzącą energią
- Efekty na dosze: Jest korzystna dla wszystkich trzech dosz 19
Róża podnosi na duchu, uspokaja serce i nerwy oraz wywołuje uczucia miłości i oddania. Chłodząca i kojąca, róża wspiera żeński układ rozrodczy, odżywia układ nerwowy i łagodzi uczucia niepokoju i stresu. Ciesz się odrobiną róży pijąc filiżankę herbaty lub użyj w spryskiwaczu jako woda różana na twarz i ciało w ciepłe dni. Olejek eteryczny z róży warto zastosować w dyfuzorach, aby podnieść swój nastrój. Płatki róży mogą być używane w mydłach, maseczkach do twarzy i produktach kosmetycznych.
