Menopauza znana jest w Ajurwedzie jako Rajonivrutti, co oznacza koniec “Artava Pravrutti”, czyli koniec menstruacji. Według Ajurwedy nie jest to zaburzenie czy anomalia tyko naturalna zmiana w życiu kobiety, która często wprowadza dyskomfort. Ajurwedyjski przewodnik po menopauzie

Ajurwedyjski przewodnik po menopauzie

Jak już wiadomo życie wszystkich ludzi, nie tylko kobiet, dzieli się na trzy etapy zgodnie z doszami i na tej podstawie możemy mówić o ajurwedyjskich metodach radzenia sobie z menopauzą.

  • Etap Kapha: To okres od urodzenia do momentu osiągnięcia dojrzałości płciowej. Jest to czas wzrostu i uczenia się, kojarzony z żywiołami wody i ziemi.
  • Etap Pitta: Etap ten następuje, gdy dziewczyna rozpoczyna swój miesięczny cykl i kończy się, gdy osiągnie menopauzę. Związany jest z żywiołami ognia i wody, natomiast faza ta wiąże się z ambicjami, pasją, płodnością i osiągnięciami.
  • Etap Vata: Rozpoczyna się u kobiet na początku menopauzy i związany jest z żywiołami powietrza i eteru. Jest to okres powiązany z odpuszczeniem i wewnętrznym wzrostem.

Według Ajurwedy menopauza to przejście ze stanu Pitta do stanu Vata. W procesie tym odżas (forma energii Kapha odpowiedzialna za budowanie odporności, stabilności i odżywienia) jest zagrożona, a wyczerpanie się ojas może objawiać się u kobiet różnymi formami. Mogą wystąpić uderzenia gorąca, depresja, osteoporoza i zaburzenia równowagi hormonów płciowych. Wszystko uzależnione jest od jakości oraz wyczerpania się dhatu (tkanek rozrodczych).

Dosze a menopauza

Brak równowagi dosz może objawiać się na różne sposoby. Rozumiejąc związek pomiędzy doszami a menopauzą, możemy przewidzieć, jak będzie wyglądać przejście menopauzalne i uzyskać wgląd w ogólny brak tej równowagi. Dzięki współpracy z lekarzem ajurwedy i odpowiednio dostosowanej diecie i stylu życia, możemy zminimalizować dyskomfort związany z menopauzą. Ajurwedyjski przewodnik po menopauzie

Ajurwedyjski przewodnik po menopauzie

Menopauza Vaty

Wysoka Vata w okrężnicy może powodować suchość. U niektórych kobiet sprowadza to do niedoborów żywieniowych, a u innych nawet do zaparć. Ruch Vata w dół powoduje suchość pochwy, przez co stosunek staje się bardziej bolesny. Gdy dotrze do głębszych tkanek, uszkodzona Vata odpowiedzialna jest również za osteoporozę. Podczas wysokiej Vata możemy odczuwać niepokój, strach, nerwowość  oraz trudności w skupieniu się i gonitwę myśli. Problemy z zasypianiem i skąpe krwawienia w okresie okołomenopauzalnym to kolejne objawy. Zalecenia dotyczące menopauzy zdominowanej przez Vata:

  • Ustalenie regularnych nawyków – na przykład poranków, posiłków i snu – może pomóc w obniżeniu nadmiaru Vata.
  • Jedz małe, świeże, ciepłe i przyprawione posiłki oraz trzymaj się ich regularnego harmonogramu. Staraj się nie podjadać między posiłkami ani nie jeść, gdy jesteś niespokojny. Unikaj surowych sałatek i zimnych potraw.
  • Codzienny abhyanga (samomasaż) z użyciem olejku sezamowego do ciała jest często jednym z najlepszych działań uspokajających Vata. Do oleju nośnego możemy dodać olejki eteryczne z kadzidła lub eukaliptusa (tylko kilka kropli).

Menopauza Pitty

W Ajurwedzie miesięczny cykl postrzegany jest jako terapeutyczna raktamokshana, czyli upuszczanie krwi, które uwalnia nadmiar ciepła (Pittę) z organizmu. Styl życia i sposób myślenia obciążający Pittę sprawia, że ciepło zostaje uwięzione w umyśle i ciele, ponieważ w okresie menopauzy nie ma ujścia menstruacji. Pitta ze swojego miejsca bazowego w jelicie cienkim przemieszcza się po organizmie, a uderzenia gorąca, wahania nastroju i problemy skórne są częstym objawem menopauzy Pitta. Unoszące się ciepło może również zakłócać sen, a w skrajnych przypadkach powodować choroby serca. Ciężkie krwawienie może również wystąpić w okresie okołomenopauzalnym. Z punktu widzenia umysłu nadmiar Pitty może prowadzić do zazdrości, złości, irytacji lub krytycznej natury. Zalecenia dla menopauzy zdominowanej przez Pittę:

  • Według Ajurwedy aby uspokoić Pittę, musimy zastosować właściwości chłodzące. Należy unikać potraw pikantnych, kwaśnych, ostrych, tłustych lub smażonych, a także nadmiaru alkoholu i kofeiny.
  • Dieta uspokajająca Pitta powinna składać się z dużej ilości chłodzących potraw, które są dobrze ugotowane, ale nie ostre. Jedz trzy regularne posiłki każdego dnia, mniej więcej o tej samej porze. Ghee to znakomita opcja jako substytut oleju i można je spożywać lub stosować zewnętrznie.
  • Jednym z najlepszych sposobów na uspokojenie ognistej menopauzy, w której dominuje Pitta, jest stosowanie oleju kokosowego do codziennej abhyangi. Warto dodać kilka kropli olejku eterycznego z róży, lawendy, drzewa sandałowego lub geranium.
  • Zweryfikuj towarzystwo, w którym przebywasz — unikaj ludzi, miejsc lub sytuacji, które źle oddziałują na człowieka.

Menopauza Kapha

Brak równowagi Kapha może prowadzić do wzrostu masy ciała i powodować uczucie otępienia oraz braku motywacji. Wiele kobiet podczas menopauzy Kapha doświadcza zatrzymania płynów, letargu, stagnacji, spowolnienia trawienia. Niektóre kobiety również walczą z infekcjami drożdżowymi i sennością. Zalecenia dla menopauzy zdominowanej przez Kapha:

  • Dosha ta wymaga dużej stymulacji ciała i umysłu. Jeśli jesteś kobietą z dominacją Kapha lub doświadczasz objawów menopauzy Kapha, zastosuj usystematyzowany tryb życia. Aby zmniejszyć stagnację i letarg, codziennie poruszaj się.
  • Unikaj zimnych potraw i napojów, a także słodkich i kwaśnych smaków. Używaj wszelkich przypraw i jedz ciepłe, świeżo przygotowane posiłki. Preferuj ciepłe i suszące produkty pełnoziarniste, takie jak proso i gryka, zamiast pszenicy.
  • Unikaj nabiału i mięsa, a podczas gotowania używaj niewielkiej ilości oleju. Jedz małe porcje, a obiad niech będzie największym posiłkiem. Niezrównoważona Kapha może prowadzić do nadmiernej konsumpcji żywności.

Jak komfortowo przejść menopauzę

Ajurweda to „naukę o życiu”, a praktykowanie jej oznacza życie, w którym szanujesz związek pomiędzy umysłem, ciałem i duchem. Ważne jest również w jaki sposób Twój umysł, ciało i duch odnoszą się do otaczającego Cię świata. Należy szanować cykle natury, które manifestują się w każdym z naszych ciał. Menopauza to czas, w którym należy odpuścić, zastanowić się nad tym, czego nauczyłeś się w życiu i zrobić miejsce na własny rozwój. Warto przestać walczyć z tym, kim jesteś i zaakceptować to, kim się stałeś, co skutecznie pomoże w zmniejszeniu lęku (nierównowaga Vata), frustracji (nierównowaga Pitta) i depresji (nierównowaga Kapha). Jeśli współpracujesz z praktykującym ajurwedą, aby zrozumieć, jak działają Twoje dosze, możesz nie tylko znaleźć ulgę w okresie menopauzy, ale także ogólnie cieszyć się dobrym zdrowiem i długowiecznością.

 „Dosze muszą być w równowadze, ogień trawienny musi być w zrównoważonym stanie, a tkanki (dhatus) i odpady (malas) muszą działać w normalnym stanie. Organy zmysłowe i motoryczne oraz umysł (atma) również muszą być w przyjemnym stanie. Taka osoba nazywana jest osobą zdrową, czyli Swastha.” Charaka i Vagbhata (autorzy starożytnych tekstów ajurwedy)